Reviews
Leave a comment

บาร์เทิลบี เสมียนผู้หันหน้าเข้ากำแพง

บาร์เทิลบี

แปลโดย พัจนภา เปี่ยมศิลปกุลชร

สำนักพิมพ์สมมติ กุมภาพันธ์ 2551

“ผมไม่ประสงค์จะทำ”

ถ้อยคำติดปากบาร์เทิลบี ตัวละครหลักที่จะกลายเป็นปมสำคัญที่ทำให้เรื่องดำเนินต่อไป เรียบง่ายทว่าปั่นป่วน น่าเห็นใจระคนน่ารำคาญ

เรื่องราวของบาร์เทิลบี เป็นงานเขียนที่เฮอร์แมน เมลวิลล์เขียนเพื่อลงพิมพ์ในนิตยสารในชื่อ Bartleby, the Scrivener: A Story of Wall Street เมื่อเทียบกับความยาวของ Moby-Dick ผลงานชิ้นเอกเล่มหนาของเขา บาร์เทิลบีนับว่าเป็นผลอ่านขนาดกะทัดรัดอ่านง่าย ใช้เวลาไม่นานก็ได้สำรวจความคิดและวรรณศิลป์น่าสนใจของเมลวิลล์ในระดับเบื้องต้นได้แล้ว

ผู้เขียนได้สร้างระยะห่างระหว่างผู้อ่านและบาร์เทิลบี เสมียนสุดลึกลับ ด้วยการเล่าเรื่องของเขาผ่านสายตาของเจ้านายผู้ดำเนินกิจการสำนักงานทนายความในนิวยอร์ก ทำให้เราต่างต้องเริ่มต้นจากศูนย์เท่ากัน นั่นคือการไม่รู้พื้นเพของชายคนนี้เลยแม้แต่น้อย

ขณะที่บาร์เทิลบีเริ่มสำแดงอาการประหลาดเข้าทุกขณะด้วยการปฏิเสธจะทำในสิ่งที่ผู้คนทั่วไปคาดหวังว่าเขาควรทำตามปกติสามัญ ด้วยประโยคสั้นๆ แสนเด็ดขาดว่า “ผมไม่ประสงค์จะทำ” เจ้านายของเขา ผู้เล่าเรื่อง ก็เริ่มคลุ้มคลั่งปั่นป่วนอยู่ภายใน พอๆ กับพวกเราผู้อ่านที่คอยติดตามเรื่องราว

แต่ยิ่งปั่นป่วน เราก็ยิ่งถูกเร่งเร้าให้พลิกหน้าถัดไปเพื่อขุดคุ้ยทั้งอดีตของเขาและอยากรู้ชะตากรรมในอนาคตว่าคนแบบนี้จะต้องเจอดีอะไรในตอนจบ

เราจะเห็นว่าหากผู้เล่าไม่ใช่คริสต์ศาสนิกชนผู้เคร่งครัด (จากการที่เขามักอ้างอิงพระคัมภีร์หรือหลักปฏิบัติที่เหมาะสมของคริสตชนมาแทรกเสมอ) บาร์เทิลบีคงไม่ได้มีโอกาสมายืนเป็น “เสาหิน” ที่เหม่อมองกำแพงภายในสำนักงานได้นานขนาดนี้ เพราะการมองลูกน้องเป็นดังเพื่อนมนุษย์ที่น่าเห็นอกเห็นใจนี้เองจึงทำให้ความประหลาดของบาร์เทิลบียังเป็นที่รับได้ และอยู่ทนมาจนกระทั่งผู้เล่าไม่อาจทัดทานแรงกดดันทางสังคมไปด้วย

ทั้งที่การ “ไม่ประสงค์จะทำ” ของบาร์เทิลบีเป็นเพียงประโยคปฏิเสธ พอๆ กับวัตรปฏิบัติของเขาที่ปฏิเสธโลก (ไม่ปรารถนาบ้านช่อง อาหารการกินดีๆ หรือการได้รับการยอมรับจากสังคม) และดูไม่ได้คุกคามคนอื่นๆ ในลักษณะของการเป็นผู้กระทำ แต่การมีอยู่ของคนแบบนี้ก็อาจ “เป็นภัยต่อความมั่นคงของสังคม” ในทัศนะของคนที่ดันมาเจอเข้า หรือกับผู้อ่านที่หงุดหงิดก็อาจมองว่าสมควรแล้วที่คนแบบนี้จะถูกผลักไสออกไปในที่ที่เขาไม่ได้ทำประโยชน์อะไร

แต่มันก็ชวนตั้งคำถามว่าการไม่กระทำของบาร์เทิลบีหรือความประสงค์ที่ไม่อาจจำกัดขอบเขตของคนอื่นๆ กันแน่ที่เป็นปัญหา

 



*สิทธิพิเศษ สำหรับผู้อ่าน Papercuts 🙂

ppc_coupon_readery

แค่ใส่รหัสคูปองคำว่า “Papercuts” เมื่อสั่งซื้อหนังสือที่มีส่วนลดไม่เกิน 10% ที่ Readery.co
และรับส่วนลด on-top อีก 5% ไปเลย!

Share on FacebookGoogle+Tweet about this on TwitterEmail to someonePrint this page
Filed under: Reviews

by

Khing Amatyakul

ณัฐกานต์ อมาตยกุล

อดีตเด็กฝึกงานเวย์ ปัจจุบันเขียนงานในกลุ่มสารคดีอิสระสายลมและดูแลสำนักพิมพ์เล็กๆ ชื่อไจไจบุ๊คส์

khunning.wordpress.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *